Czasami reagujesz napięciem, lękiem lub złością, zanim zdążysz zrozumieć, co właściwie się wydarzyło. Nie oznacza to, że Twoja reakcja jest niewłaściwa. Jest informacją, której warto się przyjrzeć.
ĆWICZENIE
W tym ćwiczeniu spróbujesz rozpoznać, jakie bodźce wywołują w Tobie silne emocje, i sprawdzić, czy ich znaczenie jest takie samo dzisiaj, jak było kiedyś.
Przypomnij sobie sytuacje, w których reagujesz szczególnie silnym napięciem, lękiem lub zdenerwowaniem, nawet jeśli obecne okoliczności nie wydają się uzasadniać aż tak intensywnej reakcji.
Nie musisz wracać do trudnych wspomnień ani szczegółowo ich opisywać. Skup się na tym, co możesz bezpiecznie zauważyć.
Czy Twoje reakcje wywołują:
☐ szczególny kolor lub wygląd przedmiotu:
___________________________
☐ zapach:
___________________________
☐ element garderoby:
___________________________
☐ zwierzę:
___________________________
☐ określone słowa lub komunikat:
___________________________
☐ konkretna sytuacja lub kontekst:
___________________________
☐ specyficzny dźwięk:
___________________________
☐ gest lub mimika innej osoby:
___________________________
☐ postawa ciała lub sposób poruszania się:
___________________________
☐ przedmiot lub inny charakterystyczny element:
___________________________
☐ określone miejsce:
___________________________
☐ miesiąc, pora roku lub pora dnia:
___________________________
☐ obecność określonej osoby lub jej cechy:
___________________________
☐ coś innego:
___________________________
Wybierz jeden element z powyższej listy, który możesz bezpiecznie obserwować. Może to być przedmiot, słowo, dźwięk lub inny neutralny bodziec.
Zadaj sobie pytania:
Czy ten element sam w sobie stanowi obecnie zagrożenie?
___________________________
Z czym kojarzy mi się ten bodziec?
___________________________
Jakie emocje pojawiają się, kiedy o nim myślę?
___________________________
Czy moja reakcja odnosi się do obecnej sytuacji, czy przypomina mi coś z przeszłości?
___________________________
Co wiem dzisiaj, czego nie wiedziałem wtedy?
___________________________
Jeśli wybrany element jest bezpieczny, możesz przyjrzeć mu się z bliska lub wyobrazić go sobie.
Zauważ, że dzisiaj możesz decydować, czy chcesz mieć z nim kontakt, jak długo chcesz na niego patrzeć i co z nim zrobić.
Nie musisz zmuszać się do konfrontacji z bodźcem. Możesz go pominąć, jeśli wywołuje zbyt silny dyskomfort.
Zastanów się, czy Twoja obecna reakcja może być związana z wcześniejszym doświadczeniem.
Co mogło sprawić, że ten bodziec zaczął kojarzyć mi się z zagrożeniem?
___________________________
Czy obecnie znajduję się w podobnej sytuacji?
___________________________
Co jest dzisiaj inne niż wtedy?
___________________________
Jakie mam obecnie możliwości zadbania o swoje bezpieczeństwo?
___________________________
Pamiętaj, że nie każda silna reakcja jest wyłącznie wspomnieniem przeszłości. Czasami niepokój lub napięcie informują o rzeczywistym problemie, który wymaga Twojej uwagi. Nie ignoruj sygnałów ostrzegawczych – najpierw oceń obecną sytuację.
Pomyśl o sobie dzisiaj. Masz własne doświadczenia, wiedzę i możliwości podejmowania decyzji. Możesz wyznaczać granice, szukać wsparcia, unikać niebezpiecznych sytuacji i wybierać, z kim chcesz utrzymywać kontakt.
Jeśli Twoja reakcja wiąże się z konkretną osobą, zastanów się:
Czy ta osoba nadal jest obecna w moim życiu?
___________________________
Czy obecnie mam powody, by czuć się przy niej zagrożony?
___________________________
Jakie granice chcę postawić w tej relacji?
___________________________
Co mogę zrobić, aby zadbać o siebie?
___________________________
Nie musisz wybaczać, odnawiać kontaktu ani zmieniać swojego stosunku do tej osoby. Masz prawo zdecydować, co jest dla Ciebie bezpieczne i dobre.
Na zakończenie zastanów się:
Co zrozumiałem na temat swoich reakcji?
Jakie sygnały wysyła mi moje ciało?
Co pomaga mi odzyskać poczucie bezpieczeństwa?
Jak mogę zareagować następnym razem, gdy pojawi się podobny bodziec?
Czego potrzebuję, aby lepiej zadbać o siebie?
Co chcę zrobić dla siebie dzisiaj?
___________________________
Pamiętaj
Twoje reakcje mają znaczenie i zasługują na uwagę. Nie musisz ich oceniać ani z nimi walczyć. Możesz stopniowo uczyć się rozpoznawać ich źródło, odróżniać przeszłość od teraźniejszości i wybierać takie działania, które pomagają Ci zadbać o własne bezpieczeństwo.
Kiedy pojawia się silna emocja, zatrzymaj się na chwilę. Zauważ, co czujesz, i sprawdź, czy Twoja reakcja odnosi się do obecnej sytuacji, czy może przypomina Ci dawne doświadczenie.
Zadaj sobie pytania:
Czy w tej chwili rzeczywiście coś mi zagraża, czy tylko coś przypomina mi wcześniejsze zagrożenie?
Co wiem o tej sytuacji dzisiaj, czego nie wiedziałem wtedy?
Co mogę zrobić, aby zadbać o swoje bezpieczeństwo i potrzeby?
Nie ignoruj swoich emocji, ale pamiętaj, że nie musisz reagować automatycznie. Kiedy lepiej rozumiesz, co się z Tobą dzieje, możesz świadomie wybrać reakcję, która będzie dla Ciebie najlepsza.
Podsumowanie
Agnieszka Kozdroń 2026. Regulamin. Polityka Prywatności