Zastanów się.
Czy potrafisz rozpoznać, co mówią Ci Twoje emocje i jak wpływają na Twoje reakcje?
Emocje to ważne źródło informacji o nas samych i otaczającym nas świecie. Mogą sygnalizować, że czujemy się bezpiecznie, że coś sprawia nam przyjemność, ale też ostrzegać, że coś nas niepokoi, przekracza nasze granice lub zagraża naszym potrzebom.
Często skupiamy się na tym, co się wydarzyło, i bagatelizujemy własne odczucia. Tymczasem emocje wpływają na nasze myśli, reakcje i decyzje. Warto nauczyć się je zauważać, rozpoznawać i rozumieć. Nie chodzi o to, by zawsze działać pod ich wpływem, ale by nie ignorować informacji, które nam przekazują.
1. Zauważ, jak zmieniają się Twoje emocje
Wyobraź sobie, że wracasz wieczorem pustą ulicą. Nagle słyszysz za sobą szybkie, ciężkie kroki. Czujesz niepokój, serce zaczyna Ci szybciej bić, a w głowie pojawiają się myśli o możliwym niebezpieczeństwie. Zastanawiasz się, jak możesz się ochronić.
Odwracasz głowę i dostrzegasz przyjaciela. Okazuje się, że szedł za Tobą po cichu i odtwarzał z telefonu nagranie odgłosów kroków.
Co zmieniło się w jednej chwili?
Jakie emocje odczuwasz teraz?
Jak reaguje Twoje ciało?
Co ta sytuacja pokazuje Ci o wpływie interpretacji zdarzeń na emocje?
2. Zwróć uwagę na sygnały, które wysyła Ci ciało.
Wyobraź sobie letni, piękny wieczór. Siedzisz wygodnie na tarasie, podziwiasz rozgwieżdżone niebo i czekasz na zapowiedziany deszcz meteorów. Nagle czujesz nieprzyjemne ukłucie. Ugryzł Cię komar.
Jakie emocje lub odczucia pojawiają się w tej chwili?
Czy zmieniło się Twoje samopoczucie? W jaki sposób?
Jak reaguje Twoje ciało?
Co robisz?
Być może pojawia się irytacja, złość lub frustracja. Te odczucia mogą skłonić Cię do działania – na przykład sięgnięcia po środek przeciw komarom.
Po chwili znów siadasz wygodnie w fotelu i patrzysz w niebo. patrzysz na deszcz meteorytów.
Jakie emocje odczuwasz teraz?
Jak odczuwasz je w swoim ciele?
3. Naucz się rozpoznawać sygnały swojego ciała
Przypomnij sobie opisane sytuacje. Zauważ, że emocje mogą zmieniać się wraz z tym, co się wydarza i jak interpretujesz daną sytuację. Często towarzyszą im również sygnały fizyczne. Zastanów się, jak Twoje ciało reaguje, gdy odczuwasz spokój i bezpieczeństwo, a jak wtedy, gdy pojawia się napięcie, niepokój lub poczucie zagrożenia. Zaznacz te odczucia, które znasz z własnego doświadczenia. Możesz dopisać również inne.
Spokój i poczucie bezpieczeństwa
☐ rozluźnione mięśnie
☐ spokojny, głęboki oddech
☐ rozluźnione barki
☐ spokojne bicie serca
☐ swobodna postawa ciała
☐ przyjemne uczucie ciepła
☐ poczucie lekkości
☐ inne: .........................
Napięcie i niepokój
☐ napięte mięśnie
☐ szybki lub płytki oddech
☐ ucisk w klatce piersiowej lub brzuchu
☐ przyspieszone bicie serca
☐ skulenie lub sztywność ciała
☐ dreszcze lub zimne dłonie
☐ uczucie ciężaru lub napięcia
☐ inne: .........................
Pamiętaj, że każdy człowiek może odczuwać emocje inaczej. Niektóre reakcje ciała mogą pojawiać się przy różnych emocjach, dlatego ważne jest, by poznawać własne sygnały.
4. Zauważ emocje, na pamięć znaczeń
Emocje skojarzone z bieżącym doświadczeniem, są oczywiste.
Potrafisz połączyć emocje, sygnały z ciała z reakcją.
Twoje emocje, reagują też na Twoją indywidualną pamięć tego co bezpieczne i tego co zagrażające. To czego się obawiano w Twojej rodzinie lub to co sprawiało radość, będzie aktywowało emocje w sytuacjach, które nie powinny ich wzbudzać.
Emocje mogą pojawić się, także wtedy, gdy jakiś bodziec z otoczenia, został zapamiętany przez Ciebie jako coś dobrego lub zagrażającego.
Przez najbliższe siedem dni, postaraj się zauważać swoje emocje.
Zastanów się, czy dotyczą bieżącej chwili, czy pojawiała się reakcja na pamięć znaczeń. Oceń, czy to co je aktywowało, jest dzisiaj równie dobre lub zagrażające jak kiedyś. Wystarczy Twoja świadoma uwaga, by zmienić emocjonalną pamięć znaczeń.
4. Zaufaj swoim odczuciom – spróbuj je zrozumieć
Kiedy następnym razem poczujesz niepokój, złość, smutek lub dyskomfort, nie bagatelizuj tych odczuć. Zatrzymaj się na chwilę i zadaj sobie kilka pytań:
-
Co teraz czuję?
-
Co wydarzyło się tuż przed pojawieniem się tej emocji?
-
Jak reaguje moje ciało?
-
Co ta emocja może mi sygnalizować? Czy chodzi o moje bezpieczeństwo, granice, potrzeby, a może oczekiwania?
-
Czego teraz potrzebuję?
-
Jak mogę zareagować, aby zadbać o siebie?
-
Czy dotyczy to bieżącej chwili?
-
Czy pojawia się jakieś wspomnienie?
-
Czy to co się teraz dzieje jest realnie bezpieczne lub zagrażające?
Ważne: emocje to informacje.
Niepokój nie zawsze oznacza, że grozi Ci niebezpieczeństwo, ale warto potraktować go poważnie i przyjrzeć się sytuacji.
Poczucie iż ktoś wydaje się godny zaufania, może wynikać z emocjonalnej pamięci znaczeń, warto temu przyjrzeć się uważniej.
Nie musisz też natychmiast reagować pod wpływem emocji.
Możesz najpierw je rozpoznać, zrozumieć i dopiero wtedy zdecydować, co zrobić.
Twoje emocje są ważne.
Ucząc się ich słuchać, lepiej poznajesz siebie, swoje potrzeby i granice.
Z czasem łatwiej Ci zaufać własnym odczuciom i podejmować decyzje, które pomagają Ci zadbać o siebie.
Podsumowanie
Jak lepiej rozumieć swoje emocje?
Zwracaj uwagę na to, co czujesz, w jakich sytuacjach pojawiają się emocje i jak reaguje Twoje ciało. Zastanów się, co je wywołało i jaką potrzebę mogą sygnalizować.
Dlaczego warto słuchać swoich emocji?
Emocje dostarczają informacji o naszych potrzebach, granicach i poczuciu bezpieczeństwa. Pomagają lepiej zrozumieć siebie i świadomie decydować, jak reagować w różnych sytuacjach.