Z czasem wszystkie te schematy stały się wspólnym dziedzictwem. Każdy zna obowiązujące zasady, nawet jeśli nikt nigdy nie wypowiedział ich na głos.
Przyjrzyj się temu światu. Zauważ, że jest przewidywalny. Nie zawsze bezpieczny, niekoniecznie szczęśliwy, ale dobrze znany. Wiesz, jak zachowają się poszczególne osoby. Potrafisz przewidzieć ich reakcje i wiesz, jak samemu zareagować, aby poradzić sobie w różnych sytuacjach.
Mijają kolejne lata. Zauważasz, że coraz częściej towarzyszą ci napięcie, złość i frustracja. Dostrzegasz podobne reakcje u innych członków rodziny. Pojawia się kolejne pokolenie, które poznaje ten sam świat, uczy się tych samych zasad i przejmuje te same sposoby reagowania.
Nic się nie zmienia. Kolejne osoby dorastają w tym samym pudełku i przekazują dalej to, co same otrzymały.
Zatrzymaj się na chwilę i zadaj sobie pytanie:
Czy istnieją inne możliwości niż te, które od pokoleń powiela moja rodzina?
Dlaczego pozostaję w świecie, który znam, choć niekoniecznie jest dla mnie dobry?
Czy zastanawiałeś się kiedyś, dlaczego uznajesz zachowania członków rodziny za naturalne, mimo że doświadczasz cierpienia, zauważasz przemoc, czujesz się niesprawiedliwie traktowany?
Czy potrafisz wyobrazić sobie, że można inaczej rozwiązywać konflikty, budować relacje i wyrażać emocje, niż robią to członkowie Twojej rodziny?
Czego obawiasz się najbardziej na myśl o tym, że mógłbyś postępować inaczej niż pozostali członkowie rodziny?
Czy pozostajesz przy znanych Ci sposobach reagowania dlatego, że uważasz je za właściwe, czy dlatego, że nigdy nie miałeś okazji poznać innych?
Czy masz poczucie, że zmieniając rodzinny sposób funkcjonowania, możesz utracić coś ważnego: przynależność, akceptację, bliskość lub poczucie tożsamości?
Co na prawdę stracisz, a co zyskasz, gdy poznasz nowe sposoby życie?
Wróć myślami do rodzinnego pudełka. Rozejrzyj się uważnie. Tym razem spróbuj dostrzec coś, czego wcześniej nie zauważałeś. Zobacz drzwi. Nie są zamknięte na klucz. Nikt ich nie pilnuje. Możesz przez nie przejść.
Zastanów się, co sprawiało, że przez tyle lat nie zdecydowałeś się ich otworzyć.
Czy dlatego, że nie wiedziałeś o ich istnieniu?
A może dlatego, że wszystko poza pudełkiem było nieznane, a to, co znane, wydawało się jedyną dostępną możliwością?
Pozwól sobie wyjść. Jesteś bezpieczny. Możesz żyć na swoich zasadach!
Opuść rodzinne pudełko i otwórz się na to, czego dotąd nie znałeś. Poznawaj nowe możliwości. Ucz się innych sposobów myślenia, odkrywaj nowe schematy i ćwicz odmienne sposoby reagowania. Zdobywaj umiejętności, których nie miałeś okazji rozwinąć w dotychczasowym środowisku.
Nie musisz już odtwarzać wszystkich rodzinnych scenariuszy. Możesz świadomie wybierać, które z dotychczasowych sposobów funkcjonowania chcesz zachować, a które zastąpić nowymi.
Jak się teraz czujesz, kiedy wiesz, że nie musisz nieustannie odtwarzać rodzinnego scenariusza?
Rozejrzyj się wokół siebie.
Zauważ, że ten nowy świat nie jest pustą przestrzenią. Składa się z milionów podobnych pudełek. Z każdego z nich wychodzą pojedyncze osoby, które również zdecydowały się poznawać inne możliwości, uczyć się, rozwijać i tworzyć nowe zasady swojego funkcjonowania.
Niektórzy z nich są już daleko na swojej drodze. Inni dopiero zaczynają. Każdy wnosi coś nowego, a wspólne doświadczenia pozwalają odkrywać kolejne sposoby myślenia, działania i współpracy.
Idziesz dalej, poznajesz nowe możliwości, obserwujesz innych i stopniowo dostrzegasz coraz więcej.
Aż w pewnym momencie zauważasz, że znowu jesteś w pudełku.
Tym razem jest ono jednak znacznie większe niż to, które opuściłeś. Nie należy już tylko do twojej rodziny. To świat społecznych zasad, przekonań, przyjętych norm i schematów, które kształtują sposób funkcjonowania większych grup ludzi.
Spójrz na nie uważnie.
Dostrzegasz, że również tutaj są drzwi.
Nie są zamknięte na klucz.
Nikt nie zabrania ci przez nie przejść.
Możesz jednak zrobić to tylko wtedy, gdy zauważysz, że istnieje taka możliwość, i sam podejmiesz decyzję.
Wiesz już, że wyjście poza jeden schemat nie oznacza końca odkrywania.
Każdy nowy świat może odsłaniać kolejne granice, których wcześniej nie dostrzegałeś.
Czy decydujesz się iść dalej?
Pomyśl.
Czy potrafisz dostrzec nowe możliwości, czy raczej automatycznie oceniasz je przez pryzmat dotychczasowych doświadczeń?
Czy jesteś gotowy uczyć się sposobów myślenia i reagowania, które początkowo mogą wydawać Ci się obce, niewygodne lub nienaturalne?
Czy zdarza Ci się odrzucać nowe rozwiązania tylko dlatego, że nie wiesz, jak z nich korzystać?
Czy potrafisz zaakceptować, że zdobywanie nowych umiejętności wymaga czasu, popełniania błędów i rezygnacji z dotychczasowych przyzwyczajeń?
Czy rzeczywiście szukasz nowych możliwości, czy wybierasz jedynie te, które pozwalają Ci nadal funkcjonować według starych schematów?
Zanim otworzysz kolejne drzwi zastanów się.
Czy potrafisz odróżnić własne przekonania od tych, które przejąłeś od rodziny, społeczeństwa, środowiska zawodowego, kultury lub grupy, do której należysz?
Czy jesteś gotowy zakwestionować nawet te zasady, które są powszechnie akceptowane, jeśli odkryjesz, że ograniczają Twój rozwój i możliwości?
Agnieszka Kozdroń 2026. Regulamin. Polityka Prywatności